စကၤာပူနိုင္ငံတြင္ တရုတ္၊ မေလး၊ အိႏၵိယ စေသာ အဓိက လူမိ်ဳးစု သံုးစု
ရွိသည္။ ေက်ာင္းေတြမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာစကား အျပင္ ထိုလူမိ်ဳးစုသံုးစု၏
မိခင္ဘာသာစကား (mother tongue) မ်ားထဲမွ တခုခုကို ဒုတိယဘာသာစကား (second
language) အျဖစ္ ေက်ာင္းသားတိုင္း သင္ၾကားရသည္။ နိုင္ငံျခားသား
ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ အဲဒီ ဘာသာစကား ၃ ခုထဲမွ တခုခုကို သင္ယူတာမွာ
မလိုက္နိုင္ခဲ့ရင္၊ တတိယဘာသာစကား (third language) အျဖစ္ သင္ၾကားေပးေသာ
ဂ်ာမန္၊ ဂ်ပန္၊ ျပင္သစ္ ဘာသာစကားမ်ားထဲမွ တခုခုကို ေရြးခ်ယ္ေလ့လာနိုင္သည္။
ထို ဘာသာစကားမ်ားကို ကႀကီး ခေခြး လို အကၡရာမွစၿပီး သင္ေပးသည္။
စကၤာပူနိုင္ငံသည္
လူမိ်ဳးစံု၊ ယဥ္ေက်းမႈစံု၊ ဘာသာတရားစံုလင္ေသာ နိုင္ငံျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အျမဲ
စည္းလံုးညီညႊတ္ဖို႔ကို ေက်ာင္းေတြမွာ Civic & Moral Education လို
ဘာသာရပ္ကေနတဆင့္ ဦးစားေပးသင္ၾကားသည္။ အဓိကပြဲေတာ္တိုင္းကိုလည္း ေက်ာင္းမွာ
က်င္းပျပီး လူမိ်ဳးတဦးႏွင့္တဦး ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဓေလ့ထံုးစံတို႔ကို ေလ့လာဖလွယ္
ရင္းနွီးေစသည္။
စကၤာပူနိုင္ငံ၏ ပညာေရးစနစ္မွာ အဓိက အဆင့္ေလးဆင့္ ရွိသည္။
ပထမအဆင့္မွာ
မူလတန္းအတြက္ ၆ နွစ္တက္ရသည္။ မူလတန္းေက်ာင္း (Primary School) မွာ ၆
နွစ္တက္ျပီး Primary 6 ကိုေရာက္ေသာအခါ Primary School Leaving Examination
(PSLE) ဟုေခၚေသာ အစိုးရစစ္ စာေမးပြဲကို ေျဖရသည္။
ဒုတိယအဆင့္ကေတာ့
အလယ္တန္းေက်ာင္း (Secondary School) ျဖစ္သည္။ အဲဒီအဆင့္မွာ Special,
Express, Normal (Academic), Normal (Technical) ဆိုျပီး PSLE မွာရခဲ့ေသာ
အမွတ္ေပၚမူတည္ျပီး ျပန္ခြဲထုတ္သည္။ Special နွင့္ Express လိုင္းေတြမွ
ေက်ာင္းသားမ်ားက Secondary School ကို ၄ ႏွစ္ တက္ျပီး အဂၤလန္နိုင္ငံမွ
စစ္ေသာ GCE ‘O’ Level Exam ကို ေျဖရသည္။ Normal (Academic) နွင့္ Normal
(Technical) လိုင္းမွ ေက်ာင္းသားမ်ားကေတာ့ ၅ နွစ္ျပီးမွ GCE ‘O’ Level Exam
ကို ေျဖခြင့္ရွိသည္။
တတိယအဆင့္မွာေတာ့ GCE ‘O’ Level စာေမးပြဲမွ
ရေသာ အမွတ္အားလံုးေပါင္းေပၚမူတည္ျပီး ဆက္လုပ္နိုင္ေသာ လမ္းသံုးလမ္းရွိသည္။
ပထမလမ္းမွာ ေပၚလီတကၠနစ္ (Polytechnic) မွာ ၃ ႏွစ္တက္ျပီး ဒစ္ပလိုမာ
(Diploma) ယူနိုင္သည္။ ဒုတိယလမ္းကေတာ့ Junior College မွာ ၂ ႏွစ္တက္ျပီး
GCE ‘A’ Level စာေမးပြဲကို ေျဖဆိုနိုင္သည္။
တတိယလမ္းကေတာ့
အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းပညာရပ္မ်ားကို အဓိကထား သင္ၾကားေပးေသာ Institute of
Technical Education (ITE) ကို တက္နိုင္သည္။ ITE တက္သူမ်ားက GCE “O” Level
မွာ အမွတ္အနည္းဆံုးရသူမ်ား ျဖစ္ၾကသည္။ ITE မွ Higher National ITE
Certificate နွင့္ရျပီးတဲ့အခါ ေပၚလီတကၠနစ္သို႔ ဆက္တက္ရန္ အခြင့္အလမ္းလည္း
ရွိသည္။
ေနာက္ဆံုးအဆင့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ေပၚလီတကၠနစ္မွေပးေသာ
ဒစ္ပလိုမာနွင့္ ေကာလိပ္မွေပးေသာ GCE “A” Level certificate တို႔ကို
သံုးျပီး စကၤာပူနိုင္ငံမွတကၠသို္လ္မ်ား၊ တျခားနို္င္ငံမွ တကၠသို္လ္မ်ားမွာ
ဆက္တက္နိုင္သည္။
စကၤာပူမွ ေပၚလီတကၠနစ္ (Polytechnic) မ်ားက
ျမန္မာလူငယ္မ်ားအတြက္သာမက စကၤာပူလူငယ္မ်ား ၾကားမွာလည္း ယခုအခါ
ေရပန္းစားလာသည္။ GCE ‘O’ Level ျပီးေသာ စကၤာပူလူငယ္အမ်ားစုက၊
ေကာလိပ္ဆက္မတက္ဘဲ ေပၚလီတကၠနစ္မ်ားကို ဦးစားေပးေလွ်ာက္လာၾကသည္။
ေပၚလီတကၠနစ္ေတြမွာ နွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ေက်ာင္းသားဦးေရျမင့္လာသလို၊
အမွတ္ေကာင္းသူေတြ ေလွ်ာက္ၾကတဲ့အတြက္ ေရပန္းစားတဲ့ ေကာ့စ္ (course) ေတြ၏
၀င္ခြင့္အမွတ္လည္း ျမင့္တက္သြားသည္။
ေပၚလီတကၠနစ္ပညာေရးကို
စကၤာပူမွေက်ာင္းသားမ်ား ပိုေရြးခ်ယ္ၾကတာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္
ငါးခ်က္ေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္သည္။ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ သခ်ၤာ၊ ဓာတုေဗဒ၊ ရူပေဗဒ စေသာ
အေထြေထြဘာသာရပ္ေတြကို သင္ၾကားစရာမလိုဘဲ ၊ ကိုယ္စိတ္၀င္စားရာ
အလုပ္အကိုင္နွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဘာသာရပ္မ်ားကိုပဲ အေသးစိတ္ သင္ျပေပးေသာေၾကာင့္
ျဖစ္သည္။ ဥပမာ .. အိုင္တီလိုင္းကို စိတ္၀င္စားသူအေနနွင့္
အိုင္တီလိုင္းနွင့္ဆိုင္သည့္ ဘာသာရပ္မ်ားကိုပဲ သင္ယူရသည္။
စကၤာပူက
လူငယ္ေတြဟာ သူတို႔ဘယ္လိုင္းကို စိတ္၀င္စားတယ္၊ ဘ၀မွာ ဘာလုပ္ခ်င္တယ္ဆိုတာကို
ကိုယ့္ဘာသာ ပိုဆန္းစစ္လာနိုင္ၾကသည္။ သူတို႔စိတ္ထဲမွာ သူတို႔စိတ္၀င္စားေသာ
ဘာသာရပ္ေတြအတြက္ပဲ သင္ၾကားလိုၾကသည္။ အေထြေထြဘာသာရပ္မ်ားကို သင္ၾကားရတာ
သူတို႔လုပ္မယ့္ အလုပ္အတြက္ အက်ိဳးမရွိေသာေၾကာင့္ အခ်ိန္ကုန္တာပဲဟု
ျမင္လာၾကသည္။
ဒုတိယ အခ်က္ကေတာ့ ေကာလိပ္ေက်ာင္းျပီးလွ်င္ ရေသာ GCE
‘A’ Level လက္မွတ္နွင့္ စာေရးအဆင့္ေလာက္သာ လုပ္လို႔ရသည္။ အိုင္တီ၊
အင္ဂ်င္နီယာ၊ သူနာျပဳ စသည့္ အတတ္ပညာနွင့္ဆိုင္ေသာ အလုပ္အကိုင္မ်ားကို
လုပ္လို႔မရ။ ေပၚလီတကၠနစ္မွ အင္ဂ်င္နီယာပိုင္း ဒစ္ပလိုမာရထားလွ်င္
လက္ေထာက္အင္ဂ်င္နီယာအျဖစ္ အလုပ္၀င္လို႔ရသည္။ လစာပိုေကာင္းသည္။ ကိုယ္ရထားေသာ
ဒစ္ပလိုမာကိုသံုးျပီး၊ ေနာက္တဆင့္အေနနွင့္ စကၤာပူ၊ အဂၤလန္၊ ၾသစေတးရီးယား
တို႔လို နိုင္ငံမ်ားမွာ တကၠသိုလ္ဆက္တက္ျပီး ဘြဲ႔ယူနိုင္သည္။
တတိယအခ်က္ကေတာ့
ေပၚလီတကၠနစ္ေတြမွာ သင္ျပေသာေကာ့စ္မ်ားက ေခတ္နဲ႔အညီ အလုပ္အကိုင္ရဖို႔အတြက္
အသံုး၀င္သည္။ ဥပမာ စကၤာပူနိုင္ငံတြင္ ေလယာဥ္ပ်ံမ်ားကို ျပဳျပင္
ျပင္ဆင္ထိန္းသိမ္းနိုင္မည့္ လူေတြလိုလာလွ်င္၊ ေပၚလီတကၠနစ္ေတြမွာ အရင္က
သင္ေနေသာ အီလက္ထေရာနစ္ အင္ဂ်င္နီယာပညာသာမက၊ ေလယာဥ္မ်ားကို ျပဳျပင္
ထိန္းသိမ္းတာနွင့္ ပတ္သက္သည့္ နည္းပညာမ်ားကို သင္ၾကားေပးသည့္
ဒစ္ပလိုမာမ်ားကို အသစ္တိုးခ်ဲ႕ ထည့္သြင္းသည္။
ကုန္ထုတ္လုပ္
စက္ရံုေတြ စကၤာပူမွာ အရွံဳးမ်ားလာျပီး လုပ္သားဦးေရ ေလွ်ာ့ခ်လာလွ်င္၊
ေပၚလီတကၠနစ္ေတြမွာ ကုန္ထုတ္လုပ္ပိုင္းနွင့္ဆိုင္ေသာ ေကာ့စ္မ်ားကို
ဆက္ထားသင့္ မထားသင့္ စဥ္းစားၾကသည္။ ထိုသို႔ ေပၚလီတကၠနစ္မ်ားက စကၤာပူ၏
လုပ္ငန္းပိုင္ဆိုင္ရာမွာ ျဖစ္ေနတာေတြကို အျမဲေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေနျပီး၊
ပညာေရး႒ာနမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ယူျပီး ေျပာင္းသင့္တာမ်ားကို အစဥ္
ေျပာင္းလဲေလ့ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေပၚလီတကၠနစ္မွာ ေကာ့စ္မ်ားက
ေခတ္ေနာက္က်သြားတာမိ်ဳး မရွိေခ်။
စတုတၳအခ်က္ကေတာ့ အလုပ္သင္အေနနွင့္
ကိုယ္တက္ေနတဲ့လိုင္းနွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ကုမၸဏီေတြမွာ သံုးလေလာက္
သြားလုပ္ခြင့္ ရၾကလို႔ျဖစ္သည္။ အဲလို အလုပ္သင္ဆင္းတာက
ေပၚလီေက်ာင္းသားအမ်ားစုအတြက္ အက်ိဳးရွိသည္။ ေပၚလီျပီးလို႔
အလုပ္ေလွ်ာက္ေသာအခါ အေထာက္အကူျဖစ္သည္။ အလုပ္သေဘာကို နားလည္သြားသည္။
ေနာက္ဆံုးအခ်က္ကေတာ့
ေပၚလီတကၠနစ္မွာ ေက်ာင္းသားေတြကို လူၾကီးတေယာက္လို ပိုဆက္ဆံတယ္လို႔ သူတို႔
ခံစားရလို႔ ျဖစ္သည္။ ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားေတြလို ေက်ာင္း၀တ္စံုလည္း
သူတို႔မ၀တ္ရ။ စာသင္ၾကားရာမွာလည္း လက္ေတြ႔ပိုက်ေသာ၊ ပိုလြတ္လပ္ေသာ
ပတ္၀န္းက်င္မိ်ဳးမွာ သင္ၾကားရသည္။ ခုေခတ္ လူငယ္ေတြသဘာ၀ ကိုယ့္ဘာသာ
ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ ပိုရွိတာမိ်ဳးကို သူတို႔က လိုလားၾကသည္။
ဒါေပမယ့္
ခုအခါ ေပၚလီတကၠနစ္ေတြမွာသာမက အလယ္တန္းေက်ာင္းနွင့္ ေကာလိပ္ေတြမွာလည္း
တခ်ိဳ႕ကိစၥေတြ ဆံုးျဖတ္ရာမွာ ေက်ာင္းသားေတြကိုပါ ထည့္သြင္းလာၾကသည္။ ဥပမာ -
စကၤာပူနိုင္ငံမွာ ေက်ာင္း၀တ္စံု အေရာင္က တေက်ာင္းနွင့္ တေက်ာင္း မတူညီေပ။
ေက်ာင္းတိုင္းက ကိုယ့္ေက်ာင္း၀တ္စံုအေရာင္ကို ဆံုးျဖတ္နိုင္သည္။
ေက်ာင္း၀တ္စံုအေရာင္ကို
ဆံုးျဖတ္ရာမွာ ေက်ာင္းေတြက ေက်ာင္းသားမ်ားကို အႀကံေပးေစသလို၊ မဲေပး
ေရြးခ်ယ္ေစတာမိ်ဳးေတြလည္း လုပ္လာၾကသည္။ ေက်ာင္းသားမ်ားကို ကိုယ့္ေက်ာင္းမွ
ေက်ာင္း၀တ္စံုကို ဂုဏ္ယူစြာ ၀တ္ဆင္ေစခ်င္တာအျပင္၊ ေက်ာင္းက သူတို႔အျမင္၊
ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို တန္ဖိုးထားပါလားဟု ျပသတာမိ်ဳးလည္း ျဖစ္သည္။
စကၤာပူနိုင္ငံ၏
ပညာေရးစနစ္ေၾကာင့္ တနိုင္ငံလံုးမွာရွိေသာ ေက်ာင္းမ်ားဟာ နာမည္ႀကီးႀကီး
မႀကီးႀကီး အဆင့္အတန္းတခုဆီေတာ့ ရွိၾကသည္။ နာမည္ၾကီးေက်ာင္းေတြမွာေတာ့
သင္ျပေသာဆရာမ်ားနွင့္ သင္ျပပံုနည္းစနစ္ေတြက ပိုေကာင္းတတ္ၾကသည္။ ဒါ့အျပင္
ၾကီးျပင္းရေသာ ပတ္၀န္းက်င္မွာ အမ်ားအားျဖင့္ လူေတာ္ေတြနွင့္ ျပည့္ေနသည္လို့
စကၤာပူနိုင္ငံသား မိဘမ်ားက ခံယူၾကသည္။
စကၤာပူ ပညာေရးကို
ျမန္မာနိုင္ငံမွ လူငယ္မ်ား၊ မိဘမ်ားလည္း စိတ္၀င္စားၾကသည္။
အေရွ႔ေတာင္အာရွမွာသာမက ကမာၻေပၚမွာလည္း စကၤာပူပညာေရးက နာမည္တခု ရထားသည္။
စကၤာပူနိုင္ငံတြင္
အလယ္တန္းအဆင့္မွ ေက်ာင္းစတက္ခဲ့သလို၊ ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း ေပၚလီတကၠနစ္တြင္
ဆရာမလုပ္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ စကၤာပူပညာေရးကို ေက်ာင္းသားတေယာက္အေနႏွင့္ေရာ၊
ဆရာမတေယာက္အေနနွင့္ေရာ က်မသံုးသပ္မိသည္။ စကၤာပူမွာ အလယ္တန္းက
စေက်ာင္းတက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ကေနဒါ နွင့္ အဂၤလန္နိုင္ငံတို႔တြင္ က်မ
ဆက္လက္ပညာသင္ေသာအခါ အဘက္ဘက္မွာ ျပႆနာမရွိေအာင္ အေျခခံေကာင္းခဲ့သည္ဟု
က်မယံုၾကည္မိသည္။
ကမာၻေပၚမွာအသံုးျပဳေသာ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားကို
စကၤာပူပညာေရးတြင္ အဓိကထား သံုးသည္။ ဘာသာရပ္တိုင္းက အဂၤလိပ္လို၊ သင္တာကလည္း
အဂၤလိပ္လို။ တခ်ိန္တည္းမွာလဲ ကိုယ့္မိခင္ဘာသာစကားကို မေမ့မေပ်ာက္ေအာင္
ဒုတိယဘာသာစကားအေနႏွင့္ သင္ေပးသည္။ ဆရာေကာင္းေတြကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္သည္။
အစိုးရကလည္း ပညာေရးကို အဓိကထား ေဆာင္ရြက္သည္။
ဒါေၾကာင့္
စကၤာပူပညာေရးဟာ ကမာၻေပၚမွာ အဆင့္အတန္းရွိေသာ ပညာေရးလို႔ သတ္မွတ္ခံရၿပီး၊
အေနာက္နိုင္ငံေတြမွာ စာဆက္သင္တဲ့အခါလည္း ဘာသာစကားအရ အခက္အခဲမရွိေတာ့ေခ်။
အခ်ိန္နွင့္အမွ်
ကမာၻေပၚတြင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိေနသလို၊ စကၤာပူပညာေရးမွာလည္း
ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိေနသည္။ တခ်ိဳ႕ေျပာင္းလဲမႈမ်ားက ေအာင္ျမင္ခဲ့သလို၊
တခ်ိဳ႕ကေတာ့ အခ်ိန္ယူျပီးမွ ရလဒ္ကို သိရသည္။ တခ်ိဳ႕ေျပာင္းလဲမႈမ်ားကေတာ့
ထင္သေလာက္ မေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ ေျပာင္းလဲမႈမ်ား လုပ္ရတာလည္း
ရွိသည္။ မည္သို႔ဆိုေစ ေျပာင္းလဲမႈရွိေနေသာ၊ ရပ္တန္႔မေနေသာ
စကၤာပူပညာေရးစနစ္က ေခတ္နွင့္အညီ လိုက္ေနေသာ ပညာေရးစနစ္ ျဖစ္ေပသည္။
ခင္ႏွင္းစိုး
၇ ဇြန္ ၂၀၁၂
(၁၄ ရက္၊ ဇြန္လ၊ ၂၀၁၂ ထုတ္ Venus News Journal တြင္ေဖာ္ျပၿပီးျဖစ္သည္)
http://www.maukkha.org/
သူမရဲ႕မလုပ္မျဖစ္
အေလ့အထအက်င့္တစ္ခုက ညအိပ္ယာ၀င္ခါ၀င္ခါနီးတိုင္း မိတ္ကပ္ေတြကို
စင္ၾကယ္ေအာင္ဖ်က္တာပါပဲ။ အသားအေရကို ထိခိုက္မွာစိုးလို႔ သူမ
ဘယ္ေလာက္ပင္ပန္းေနပါေစ မိတ္ကပ္ေတြကိုေတာ့ ရေအာင္ဖ်က္တာပါပဲတဲ့။ ျပီးေတာ့
သူမက အုန္းေရကို အျမဲေသာက္ပါတယ္။ အုန္းေရမွာ သတၱဳဓာတ္ေတြ အမ်ားၾကီးပါပါတယ္။
ျပီးေတာ့ ေရဓာတ္ကို ေကာင္းေကာင္းျဖည့္ေပးပါတယ္။
တရက္ကို
အနဲဆံုး၇နာရီေတာ့ အိပ္ျဖစ္ေအာင္ အိပ္တတ္တဲ့သူပါ။ ျပီးေတာ့ သူမက
ေရေမႊးရဲ႕အေရးပါပံုကိုပါ ေျပာျပပါေသးတယ္။ ေရေမႊးနံ႔ေကာင္းေကာင္းေလး
ဆြတ္ထားရင္ တစ္ေန႔လံုးစိတ္ရႊင္လန္းေနမွာပါ။ အဲ့ဒီေတာ့ မ်က္နွာေလးလည္း
ၾကည္ျပီး လန္းေနတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ယံုၾကည္မႈလည္း ပိုတိုးလာပါတယ္။
သူမအတြက္ေတာ့ ေရေမႊးေကာင္းေလးဟာ မရွိမျဖစ္ပါပဲတဲ့။
သူမရဲ႕အလွအပ
လွ်ဳိ႕၀ွက္ခ်က္က ဘယ္ရီသီးေတြပါတဲ့။ ဘယ္ရီသီးေတြမွာ
ဓာတ္တိုးဆန္႔က်င္ပစၥည္းေတြ အမ်ားၾကီးပါ၀င္လို႔ ႏုပ်ဳိေစတယ္။ အဆီေတြကို
ေခ်ဖ်က္ေပးပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ခႏၶာကိုယ္က်စ္လ်စ္သြယ္လ်ေအာင္၊ က်န္းမာေအာင္၊
ဖ်တ္လတ္တက္ၾကြေနေအာင္ အားကစားကို တပတ္ကို ၅ ရက္ေလာက္ေတာ့
ျဖစ္ေအာင္လုပ္ပါတယ္တဲ့။
သူမက
အသားအေရကို ေသခ်ာထိန္းသိမ္းပါတယ္။ တစ္ပတ္ကို နွစ္ၾကိမ္ေလာက္
မ်က္နွာေပါင္းတင္ပါတယ္။ မ်က္နွာေပါင္းတင္ျခင္းရဲ႕အစြမ္းက အံ့မခန္းပါပဲ။
မ်က္နွာကို ဂရုစိုက္ေပါင္းတင္ေနတဲ့သူနဲ႔ ေပါင္းမတင္တဲ့သူေတြက
ကြာကိုကြာတာပါလို႔ သူမက ေျပာပါတယ္။
မ်က္ႏွာနဲ႔
လိုက္ဖက္တဲ့ဆံပင္ပံုစံျဖစ္ေနေအာင္ အျမဲဂရုစိုက္ပါတယ္။ ဆံပင္ပံုစံက
မ်က္ႏွာပံုစံကို ေျပာင္းလဲေစလို႔ပါတဲ့။ အိုင္းလိုင္နာျခယ္ၿပီး
မ်က္ေတာင္ေကာ့ရတာလည္း သူ႔အလွအတြက္ မလုပ္မျဖစ္ပါပဲတဲ့။
